Hai kỹ sư của Luoyang Bearing Group tại nhà máy ở Trịnh Châu (Hà Nam). Ảnh: Xinhua
Cách tiếp cận đặc biệt của Trung Quốc: Kế hoạch nhưng không cứng nhắc
Theo China Daily, các Kế hoạch 5 năm giúp duy trì tính liên tục và ổn định của chính sách, đồng thời phân bổ nguồn lực hiệu quả.
Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Trung Quốc đương đại – Yan Yilong (Đại học Thanh Hoa) – cho rằng, đây không chỉ là kế hoạch kinh tế mà còn là chiến lược phát triển toàn diện quốc gia.
Tạp chí The Diplomat cũng đánh giá:
"Các kế hoạch này không hề cứng nhắc hay chỉ mang tính hướng dẫn, mà còn định hình hành vi của các bộ, chính quyền địa phương, doanh nghiệp nhà nước, tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài."
Bảy thập kỷ cải cách và chuyển đổi
Các Kế hoạch 5 năm đầu tiên (1953–1978) đặt trọng tâm vào công nghiệp nặng và nông nghiệp với các chỉ tiêu sản xuất cụ thể.
Bước sang thập niên 1980, cùng với thời kỳ cải cách mở cửa, các kế hoạch trở nên linh hoạt hơn. Trung Quốc cho phép sở hữu tư nhân, mở cửa thị trường và tham gia sâu vào thương mại toàn cầu – mở ra kỷ nguyên tăng trưởng bùng nổ.
Đến những năm 2000–2010, trọng tâm chuyển sang xóa đói giảm nghèo và tái cấu trúc mô hình kinh tế theo hướng dựa nhiều hơn vào tiêu dùng nội địa. Thành quả là năm 2010, Trung Quốc vượt Nhật Bản trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Theo số liệu Ngân hàng Thế giới (WB), GDP Trung Quốc tăng hơn 300 lần trong giai đoạn 1960–2024 — từ 60 tỷ USD lên 18.740 tỷ USD.
Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 và tầm nhìn tương lai
Hiện nay, Trung Quốc đang bước vào giai đoạn cuối của Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 (2021–2025). Trong thời kỳ này, nước này đóng góp gần 30% tăng trưởng kinh tế toàn cầu, tiếp tục giữ vai trò là “động lực phát triển lớn nhất thế giới”.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và thương mại với Mỹ, Bắc Kinh vẫn giữ chiến lược tập trung vào nâng cấp công nghiệp và đột phá công nghệ cao.
Giới quan sát dự đoán Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 sẽ nhấn mạnh hai hướng lớn:
Thúc đẩy tiêu dùng trong nước để tái cân bằng nền kinh tế.
Tăng đầu tư chiến lược vào các ngành mũi nhọn như xe điện, năng lượng xanh, bán dẫn và hàng không.
Kết luận
Suốt hơn 70 năm qua, các Kế hoạch 5 năm đã trở thành trụ cột của mô hình phát triển kinh tế Trung Quốc - giúp nước này duy trì tăng trưởng ổn định, định hình cơ cấu công nghiệp và củng cố vị thế toàn cầu.
Dù đối mặt với nhiều thách thức như giảm phát, khối nợ cao và căng thẳng thương mại, Trung Quốc vẫn thể hiện sự kiên định trong định hướng phát triển dài hạn – lấy tự cường công nghệ, ổn định xã hội và hiệu quả nguồn lực quốc gia làm nền tảng.
Theo: Vnexpress
